کتاب ژن خودخواه

دانلود کتاب ژن خودخواه نوشته ریچارد داکینز به صورت فایل PDF قابل اجرا در اندروید و آیفون با ویرایش جدید و لینک مستقیم رایگان

کتاب ژن خودخواه، اثری نوشته ی ریچارد داکینز است که نخستین بار در سال 1976 وارد بازار نشر شد. داکینز با انتشار این کتاب، موفق به ایجاد تغییری بزرگ در شیوه ی نگاه ما به خودمان و دنیای پیرامونمان شد. به جای این تفکر که موجودات زنده از ژن ها استفاده می کنند تا تولید مثل نمایند، تصور کنید ژن ها ما را فقط به این دلیل به وجود می آورند و زنده نگه می دارند که ژن های بیشتری تولید کنند. به نظر می رسد که این جا به جایی ساده می تواند به معماهایی پاسخ بدهد که دانشمندان را برای سال ها درگیر خود کرده بود. چرا به طول کیلومترها DNA استفاده نشده در بدن همه ی ما وجود دارد؟ چرا یک زنبور از فرصت خود برای تولید مثل، چشم پوشی می کند تا به بزرگ شدن خواهرها و برادرهایش کمک کند؟ داکینز با نثری جذاب و قابل فهم، جواب این سوالات را از نقطه نظر مولکول هایی می دهد که به منظور تولید بیشترِ گونه ی خود، بر سر فضا و منابع محدود با یکدیگر در رقابت هستند. این دانشمند برجسته با ارائه ی مثال هایی شگفت انگیز از تمامی حوزه های زیست شناسی، راه را برای ارزیابی مجدد مسئله ی تکامل باز می کند.

خلاصه کتاب ژن خودخواه

جدا از جاذبهٔ دانشگاهی آن، اهمیت انسانی این موضوع آشکار است چرا که تمام جنبه‌های زندگی اجتماعی ما، عشق و نفرتمان، جنگ و اتحادمان، دادن و دزدی‌مان، آز و بخشش‌مان را دربر می‌گیرد. این‌ها دعوی‌هایی است که می‌توانست برای کتاب‌های دربارهٔ ستیز (لورنتس)، قرارداد اجتماعی (آردری) و عشق و تنفر (ایبل-ایبسفلدت) اقامه شود. اما مشکل این کتاب‌ها این است که مؤلفان‌شان قضیه را کاملاً اشتباه گرفته‌اند. اشتباه آنان به دلیل درک نادرست‌شان از نحوهٔ عملکرد تکامل طبیعی بود. آنان فرض را اشتباهاً بر این گذاشتند که امر مهم در تکامل طبیعی «نفع گونه (یا گروه)» است نه «نفع فرد (یا ژن)».

عجیب آنکه اشلی مونتاگو باید لورنتس را به عنوان خلف مستقیم اندیشمندان قرن نوزدهمی معتقد به «طبیعت با چنگال و دندان خونین» مورد انتفاد قرار دهد. آنطور که من دیدگاه لورنتس در مورد تکامل طبیعی را می‌فهمم، او در رد کردن مفاهیم جملهٔ مشهور تنیسون، با مونتاگو همنواست. برخلاف این دو به نظر من «طبیعت با چنگال و دندان خونین» درک ما از انتخاب طبیعی را به نحو شایسته‌ای جمع‌بندی می‌کند.

پیش از ارائهٔ مبحث خودم، من بر آنم تا مختصراً توضیح دهم که این مبحث از چه نوعی است و از چه نوعی نیست. اگر به ما بگویند که کسی مدتی طولانی و کامیابانه در میان گانگسترهای شیکاگو زیسته است می‌توانیم در مورد اینکه او چگونه شخصی بوده است حدس‌هایی بزنیم. ما انتظار داریم که او واجد صفاتی از قبیل سرسختی، هفت تیرکشی سریع و توانایی جذب دوستان باوفا باشد. این گمانه‌زنی‌ها عاری از خطا نیستند ولی انسان می‌تواند با توجه به شرایطی که کسی در آن زیسته و موفق شده است در مورد شخصیت آن فرد گمانه‌زنی‌هایی کند. بحث این کتاب این است که ما، و تمام دیگر جانداران، ماشین‌هایی هستیم که توسط ژن‌های‌مان خلق شده‌ایم. ژن‌های ما، مانند گانگسترهای شیکاگوئی، در یک دنیای بسیار پر رقابت و در برخی موارد برای میلیون‌ها سال به حیات خود ادامه داده‌اند.

این موضوع به ما حق می‌دهد که انتظار برخی کیفیت‌ها را در ژن‌هایمان داشته باشیم. بحث من این خواهد بود که یکی از کیفیات بارز یک ژن موفق خودخواهی بی‌رحمانه است. این خودخواهی ژنی معمولاً به خودخواهی در رفتار فرد می‌انجامد. اما، همان‌طور که خواهیم دید، بعضی شرایط هست که در آن یک ژن می‌تواند با انجام نوعی فداکاری کوچک در سطح فرد جاندار، بهتر به هدف‌های خودخواهانه‌اش برسد. «بعضی» و «کوچک» کلمات مهم جملهٔ پیشین هستند. هر چقدر هم دوست داشته باشیم طور دیگری فکر کنیم، عشق همگانی و رفاه اجتماعی گونه، به مثابه یک کل، مفاهیمی هستند که از نظر تکامل طبیعی معنایی ندارند.