کتاب نقش بر آب

دانلود کتاب نقش بر آب نوشته نویسنده عبدالحسین زرین‌کوب pdf بدون سانسور

عنوان اثر: نقش بر آب

پدید آورنده: عبدالحسین زرین‌کوب

زبان نگارش: فارسی

سال نخستین انتشار: آبان 1404

شمارگان صفحات : 616

معرفی کتاب نقش بر آب

یکی دیگر از آثار ارزشمند زنده یاد عبدالحسین زرین کوب کتاب نقش بر آب می باشد. مجموعه ای از مقاله های نویسنده که برخی از آنها در مطبوعات چاپ شده بوده و برخی برای اولین بار در این کتاب منتشر می شوند.اگرچه چند مطلب در مورد حافظ و شعر اوست، اما موضوع مقاله های دیگر در باب “گلشن راز”، مروری بر گذشته ی نثر فارسی، سخنی درباره ی هرودت مورخ یونانی و… است

خلاصه کتاب نقش بر آب

این اولین غزل دیوان خواجه در باب عشق و مشکلاتی است که سالک طریقت در تجربه محبت عرفانی و در طی سلوک روحانی خویش با آن روبه‌رو می‌شود. اینکه دیوان شاعر با این غزل آغاز می‌شود، البته مبنی بر رعایت دقیق ترتیب در توالی غزل‌های دیوان نیست و در سایر اشعار، گوینده غزل‌هایی دیگر وجود دارد که قافیه و ردیف آن‌ها اقتضای تقدم می‌نماید. اما ظاهراً تمام نسخه‌های جامع موجود معتبر قدیم دیوان با همین غزل افتتاح می‌شود.

سعی بیهوده‌ای که برخی شارحان متأخر به کار برده‌اند تا اولین مصراع این غزل را مأخوذ از کلام منسوب به یزید بن معاویه، خلیفه اموی، فرانمایند و به‌ویژه ابیات منحولی که از باب شاهد در این باب به امثال کاتبی و هلالی نسبت داده‌اند، نشان می‌دهد که باری در تمام ضبط‌های معمول گذشته دیوان، هم مثل نسخه‌های قدیم بازمانده کنونی، دیوان حافظ همواره با همین غزل آغاز می‌شده است.

با توجه به اینکه جامع دیوان، که خود با خواجه دوست و به تعبیری همدرس و معاشر بوده است و با آنکه دیوان را ظاهراً مدتی بعد از وفات حافظ تدوین کرده است، یا از جهت آشنایی با مشرب شاعر و یا به احتمال قوی‌تر از باب رعایت آنچه ظاهراً خود شاعر در شیوه ترتیب دیوان در نظر داشته است، تقدیم و تصدیر این غزل را در این جمع لازم دیده است، پیداست که افتتاح دیوان با این غزل باید متضمن این نکته باشد که این غزل از حیث تقریر لطایف بنیادی اندیشه شاعر در بین سایر اشعار وی مزیتی دارد و گویی آوردن آن در صدر دیوان خواجه مبتنی بر نوعی صنعت است.